Een korte toelichting over de handpan
Door het onconventionele uiterlijk van de handpan, de mystieke klanken en het gebruik ervan bij bijvoorbeeld meditatie, beschouwen veel mensen de handpan als een oosters instrument met een eeuwenoude oorsprong. Uiteraard doen veel ‘professionele’ verkopers er alles aan om dit idee te versterken, maar het is volkomen onjuist!
De handpan vindt zijn oorsprong in… Zwitserland. En het is een instrument dat dateert uit… de jaren 2000.
Als een ‘specialist’ u verzekert dat het om een oud instrument gaat dat al duizenden jaren door Shaolin-monniken wordt gebruikt, weet dan dat hij u ofwel bewust liegt, ofwel geen idee heeft waar hij het over heeft.
De Hang, de voorloper van alle handpans, werd in 2000 ontworpen door Félix Rohner en Sabrina Schärer, twee makers van percussie-instrumenten, die een nieuw metalen percussie-instrument wilden creëren dat rechtstreeks met de handen bespeeld kon worden.
Ze lieten zich inderdaad inspireren door oude oosterse instrumenten, zoals de gong of de ghatam, maar ook door veel minder exotische voorwerpen zoals de koebel (ja, die bel die om de nek van koeien in de alpenweiden rinkelt) en de muzikale zaag.
Leuk weetje: het succes van de Hang viel niet in goede aarde bij de makers, die hadden gehoopt dat het een instrument voor ingewijden zou blijven. Nadat ze alle potentiële kopers om een motivatiebrief hadden gevraagd, stopten ze in 2014 simpelweg met de productie. Tegenwoordig is het onmogelijk om een nieuwe Hang te kopen, maar veel fabrikanten bieden handpans van hoge kwaliteit aan.
Wij raden u dan ook aan om de beschikbare instrumenten te bekijken op Handpan-Store: een Franse winkel die ambachtelijk vervaardigde instrumenten aanbiedt. De tonen worden allemaal met de hand geslagen en de website biedt ook een persoonlijke service waarmee u de handpan kunt kiezen die het beste bij uw behoeften past. Handpan-Store onderscheidt zich door zijn betrouwbaarheid en professionaliteit en biedt zijn producten aan tegen een prijs die over het algemeen lager ligt dan die van alle andere online winkels. Aarzel niet om hier te klikken als u een handpan van professionele kwaliteit wilt kopen.
De voordelen van muziek bij het mediteren
Dit is niets nieuws: muziek helpt om te ontspannen, je af te zonderen, je op jezelf te richten en te mediteren.
Het is een ‘geheim’ dat al duizenden jaren bekend is. Religieuze ceremonies gaan bijna altijd gepaard met muziek, of het nu gaat om een christelijke mis, een Irokeese regendans, een Maasai-ritueel of een hindoeïstisch feest.
Het zoeken naar muziek om te ontspannen is iets dat de mens van nature eigen is. Slaapliedjes helpen peuters in slaap te vallen, terwijl hun ouders genieten van het geluid van de golven, de wind in de bladeren of het gezang van vogels…
Muziek helpt de hersenen om zich af te sluiten van prikkels van buitenaf en zorgt ervoor dat je in een gemoedstoestand komt die bevorderlijk is voor ontspanning en meditatie. Natuurlijk heeft niet alle muziek altijd hetzelfde effect op dezelfde mensen (sommigen zweren bij heavy metal om te ontspannen), maar het is bewezen dat bepaalde geluiden gunstiger zijn dan andere.
En de handpan behoort tot de instrumenten die het meest geschikt zijn voor therapieën op basis van muziek en geluid…
Waarom helpen de trillingen van de handpan ons om te ontspannen?
Het is niet onze bedoeling om in te gaan op wetenschappelijke details die de magie van de muziek ‘verpesten’, maar enkele verduidelijkingen zijn nodig zodat u echt kunt begrijpen waarom de handpan een ideaal muziekinstrument is om te mediteren.
Wat is geluid?
Geluid is een simpele trilling van de lucht die door een instrument wordt voortgebracht en uw oren bereikt. Stel u een golf voor die zich over een meer verspreidt, dan krijgt u een goed beeld van wat geluid is dat naar u toe komt.
Waarom zijn er verschillende geluiden?
Omdat ze niet allemaal dezelfde frequentie of amplitude hebben. Om terug te komen op het beeld van de golf die zich over een meer verspreidt: je kunt kleine, dicht op elkaar volgende golfjes hebben, enorme tsunami’s die ver uit elkaar liggen, en het hele spectrum aan golven dat daartussenin bestaat.
Al deze golven hebben verschillende gevolgen voor de oever, en hetzelfde geldt voor trillingen in de lucht: ze produceren een ander geluid wanneer ze onze oren bereiken.
Hebben alle geluiden dezelfde effecten?
Natuurlijk niet! Sommige zijn aangenaam, terwijl andere storend zijn. Sommige zijn onhoorbaar voor het menselijk oor (denk aan ultrasone geluiden waarop honden reageren terwijl wij niets horen), maar dat betekent niet noodzakelijkerwijs dat ze geen effect hebben.
Dit is bijvoorbeeld het geval bij infrasoon, ‘lage tonen’ die zo zwak zijn dat we ze niet waarnemen, en die een gevoel van onbehagen kunnen veroorzaken zonder dat we weten waarom. Het mysterie van veel ‘spookhuizen’ is opgehelderd door de ontdekking van een verkeerd afgestelde ventilator of een andere bron van infrasoon.
Lees ook: Hoe onderhoud je een handpan op de juiste manier?
De voordelen van de trillingen van de handpan
In tegenstelling tot deze airconditioners die verantwoordelijk zijn voor het verschijnen van geesten, zijn de muzikale frequenties van de handpan ongelooflijk heilzaam voor de mens.
De geschiedenis vertelt ons niet of de makers van de Hang deze prestatie hebben bereikt dankzij wetenschappelijk onderzoek, de hulp van buitenaardse bezoekers of gewoon door geluk, maar de handpan is een van de weinige instrumenten ter wereld met een ideale frequentieverhouding.
Elke noot van de handpan bestaat uit drie frequenties: een grondtoon, een harmonische octaaf waarvan de frequentie precies de helft is van die van de grondtoon, en een samengestelde kwint waarvan de frequentie precies een derde is van die van de grondtoon!
Dat is allemaal mooi en aardig, maar waarom helpen de tonen van de handpan me om te ontspannen?
Er is nog geen wetenschappelijke verklaring voor het feit dat bepaalde frequenties negatieve gevoelens oproepen (angst, onbehagen…), terwijl andere juist een gevoel van welzijn en ontspanning geven.
Hoewel we niet weten hoe ze werken, weten we wel precies welke frequenties dit zijn! En, zoals we zojuist hebben gezien, zijn de frequenties die door een handpan worden uitgezonden precies die welke positieve gevoelens oproepen.
Het voordeel is dat je niet goed op de handpan hoeft te kunnen spelen om ervan te genieten. Elke noot op zich is heilzaam, en het is helemaal niet nodig om een harmonieuze melodie te componeren om de muziek te laten helpen ontspannen.
Dat is de schoonheid van de handpan (en waarschijnlijk ook de reden voor zijn succes): zijn eenvoud. Terwijl een viool een virtuoos nodig heeft om aangename klanken voort te brengen, is elke noot van de handpan heilzaam voor onze geest. En dat is een wetenschappelijk feit!
Mediteren terwijl je naar de handpan luistert
Er is niets beters, en eenvoudigers, dan naar iemand te luisteren die handpan speelt om in een diepe staat van ontspanning te komen die bevorderlijk is voor meditatie. De harmonieuze klanken helpen je snel een onvermoede innerlijke rust te vinden, en alle dagelijkse zorgen verdwijnen als bij toverslag, al is het maar voor even.
Het is natuurlijk ideaal om van een liveconcert te kunnen genieten, en veel centra bieden meditatiesessies aan waarbij iemand op de handpan speelt. Maar het is ook mogelijk om dit in alle rust thuis te doen, door naar een video te luisteren, of naar een cd voor degenen die dat nog doen.
Handpan spelen: de beste manier om te ontspannen
Om te mediteren, dat wil zeggen je hoofd leeg te maken, is handpan spelen niet de eenvoudigste methode voor een beginner. Hoewel het instrument uiterst gebruiksvriendelijk en zeer intuïtief is, vereist het toch enige aandacht.
Wie al jaren speelt, heeft automatismen ontwikkeld waardoor hij de juiste noten kan spelen “zonder erbij na te denken”, maar een beginner moet zich concentreren en kan er dus niet in slagen “aan niets te denken”.
Dat betekent echter niet dat je al jaren handpan moet spelen om de voordelen ervan te kunnen waarderen!
Door je te concentreren op het spelen, richt je je geest niet op een specifieke taak en laat je hem niet afdwalen. Zo voorkom je dat je hem overbelast met nutteloze, vermoeiende en stressvolle gedachten, en voel je geleidelijk aan je hele lichaam ontspannen.
Dit principe, dat ook bij andere ontspanningsmethoden (zoals bijvoorbeeld kleuren) wordt toegepast, wordt door de weldadige klanken van de handpan nog versterkt. Dat is precies de reden waarom iedereen die met de handpan begint, onmiddellijk wordt verleid door dit eenvoudig te bespelen instrument, waarvan de positieve effecten vrijwel direct merkbaar zijn.
Conclusie
Het ‘moderne’ karakter van de handpan schrikt sommigen af, die denken dat alleen traditionele instrumenten kunnen helpen bij meditatie en ontspanning. De waarheid is heel anders, en de feiten bewijzen dat de klanken van een handpan ongelooflijk heilzaam zijn voor ons lichaam en onze geest.
